VU-Persbericht

Geweld tegen hulpverleners in de psychiatrie: Veel incidenten, weinig aangiftes, nog minder strafzaken

Hulpverleners in de psychiatrie die in hun werk te maken krijgen met geweld melden de incidenten vaak niet bij de politie. Wanneer ze dit wel doen, komt het in veruit de meeste gevallen niet tot een rechtszaak. De politie informeert slachtoffers slecht over het vervolg van hun aangifte of melding. Dat blijkt uit onderzoek van de rechtenfaculteit van de Vrije Universiteit Amsterdam.

Politie houdt slachtoffers slecht op de hoogte van aangifte
Er werkten 1534 hulpverleners mee aan dit onderzoek. Ruim twee derde van hen was in de afgelopen vijf jaar één of meerdere keren slachtoffer van (de dreiging met) fysiek geweld of brandstichting, veroorzaakt door een patiënt. Meer dan een derde van de respondenten liep hierdoor fysiek letsel op zoals blauwe plekken en kneuzingen, maar ook bijvoorbeeld bijtwonden, brandwonden en steekwonden. Ruim een kwart van de slachtoffers kreeg psychische klachten, zoals angstklachten en paniekklachten.

Driekwart van de 2648 gerapporteerde incidenten in dit onderzoek werd niet gemeld aan de politie. 704 slachtoffers hebben het incident wel aan de politie gerapporteerd. In 10% van de gevallen leidde deze aangifte of melding  tot een strafzaak (69). Van 45 strafzaken weet het slachtoffer dat er een uitspraak is gedaan. De rechter legde zowel straffen (zoals een gevangenisstraf) als strafrechtelijke behandelmaatregelen (zoals tbs) op. Relatief vaak kreeg de dader een straf (16 keer). Dit impliceert dat het delict de dader, psychiatrisch patiënt, (deels) toegerekend kan worden. Over het algemeen worden slachtoffers slecht geïnformeerd over hun zaak. Bij de helft van de aangiftes en meldingen informeerde de politie slachtoffers niet over het vervolg.

Over het onderzoek
De VU doet in samenwerking met verschillende partijen uit het werkveld onderzoek naar geweld in de psychiatrie. Zij onderzoeken wat de omvang, aard en gevolgen zijn van geweld tegen hulpverleners. Daarnaast kijken ze welke factoren bepalend zijn voor de beslissing om wel of niet aangifte te doen en om wel of niet strafrechtelijk te vervolgen. In juni, juli en augustus 2011 zijn hulpverleners in de intramurale psychiatrie gevraagd een online vragenlijst in te vullen. Deze enquête is een eerste stap in het ontwikkelen van een leidraad die moet bijdragen aan een uniform aangifte- en vervolgingsbeleid.